فهرست مطالب

تصمیم گیری چیست

تصمیم گیری چیست

تصمیم گیری چیست و چگونه می توان در 5 مرحله تصمیمات  درستی گرفت؟

تصمیم گیری بخشی جدایی ناپذیر از مدیریت زندگی است. به همین خاطر اساساً، تصمیم گیری منطقی به عنوان عملکرد اصلی انسان‌ها در نظر گرفته می‌شود. هر فردی ده ها و صدها تصمیم را ناخودآگاه یا آگاهانه می گیرد که مستقیماً روی زندگی او تأثیر مستقیمی می گذارد.

تصمیمات نقش مهمی در زندگی ما دارند زیرا فعالیت‌ها و اولویت‌های ما را در زندگی تعیین می‌کنند و باعث موفقیت  یا شکست ما در زندگی می شوند. یک تصمیم می‌تواند به عنوان یک اقدام عملی تعریف شود که به طور هدفمند از بین مجموعه‌ای از گزینه‌ها برای دستیابی به اهداف یا خواسته‌های فرد انتخاب شده است. فرآیند تصمیم گیری جز جدایی ناپذیر، مداوم و ضروری مدیریت زندگی افراد است.

تعریف تصمیم گیری

“” تصمیم گیری شامل انتخاب یک اقدام از بین دو یا چند گزینه ممکن برای دستیابی به راه حلی برای یک مشکل خاص است.”

فرایند تصمیم گیری می‌تواند به صورت تیمی نیز  انجام شود یا با مشورت کردن و مشخص شدن مزایا و معایب آن تصمیم، باعث شود فرد عملکرد بهتری داشته باشد. از آنجایی  که این نوع تصمیم گیری یک فعالیت مداوم است، فرایند آن  در عملکرد فرد در زندگی‌اش اهمیت حیاتی زیادی پیدا می کند. از آنجا که ذهن روشنفکر  و یادگیرنده ما درگیر فرآیند تصمیم گیری است، علاوه بر بلوغ ذهنی، به دانش علمی همراه با مهارت و تجربه نیاز دارد تا بتواند تصمیمات درستی را اتخاذ کند.

وقتی ما در مورد  تصمیم گیری صحبت می‌کنیم، مواردی برای ما روشن هستند. به همین دلیل ما دوست داریم با تکیه بر دانش و تجربه‌هایی که داریم گزینه مناسبی که وجود دارد را خودمان به تنهایی انتخاب کنیم. در فرآیند تصمیم گیری ما از خود نمی‌پرسیم چه گزینه‌هایی برای ما وجود دارد بلکه از خود می پرسیم باید کدام یک از این موارد را انتخاب کنیم.

بنابراین باید یاد بگیریم چگونه مهارت تصمیم گیری خود را تقویت کنیم. با این تفاسیر با روش‌های زیر می‌توانیم تصمیمات درستی در زندگی خود بگیریم و آن را تقویت کنیم.

 

 چگونه مهارت تصمیم گیری خود را تقویت کنیم؟

کار فنی در تصمیم گیری

  1. مهارت‌های برنامه نویسی یا زبان خود را توسعه دهید

برای تقویت مغز و در نهایت تقویت مهارت تصمیم گیری، روی یک چیز فنی‌تر کار کنید. شما می‌توانید بر توسعه مهارت‌های نوشتاری خود مانند تایپ ده انگشتی تمرکز کنید یا یک زبان خارجی را یادبگیرید. این روش یک تیر با دو نشان است زیرا شما می‌توانید هم یک مهارت جدید یاد بگیرید و هم مهارت تصمیم گیری خود را تقویت کنید.

  1. با افراد مختلف با شرایط سنی متفاوت معاشرت کنید

سعی کنید با افراد بیشتری که شرایط سنتی متفاوتی دارند، معاشرت و ارتباط برقرار کنید. مثلاً با افراد بزرگ‌تر از خود و یا افراد بسیار جوان تر از خود در ارتباط باشید. تماس با گروه اول می‌تواند به شما کمک کند تا در برنامه‌ریزی برای آینده ذهنیت و مهارت بیشتری کسب کنید. گروه دوم به شما کمک می‌کند تا با رؤیاها، دستاوردها و شکست‌های قبلی خود ارتباط بیشتری برقرار کنید.

در حالی که پیروزی‌های گذشته احساس مثبت بودن و اعتمادبه‌نفس را در شما به ارمغان می‌آورد، از تکرار اشتباهات دوباره جلوگیری می‌کند. خوب تا اینجای کار در مورد تعریف تصمیم گیری و اینکه چطور می‌توانیم مهارت تصمیم گیری خود را تقویت کنیم  صحبت کردیم، در ادامه به این موضوع می‌پردازیم که چه روش‌هایی برای تصمیم گیری درست وجود دارد.

روش‌های تصمیم گیری

سه روش برای تصمیم گیری وجود دارد که ممکن است هر کدام از ما یکی از این روش ها را در زندگی و کسب و کار خود استفاده  کنیم.

  • فرماندهی. تصمیمات بدون دخالت گرفته می‌شوند.
  • مشورت. از نظر دیگران استفاده کنید.
  • رأی دهید. در مورد گزینه‌ها بحث کرده و سپس رای گیری کنید.

تصمیم گیری به سبک فرماندهی

الف. تصمیم گیری به سبک فرماندهی

بعضی از تصمیمات را بدون اینکه با دیگران مشورت کنیم خودمان می‌گیریم که این موضوع از دو طریق اتفاق می افتد.

راه اول این است که ما با توجه به خواسته‌های خود آن تصمیم را می‌گیریم و از آن تصمیم پیروی می‌کنیم و نوع دوم آن تصمیماتی است که بر عهده دیگران می‌گذاریم و خودمان در آن دخالتی نمی‌کنیم و می‌گذاریم دیگران آن را انجام دهند.

ب. تصمیم گیری به سبک مشورت کردن

مشورت کردن فرایندی است که به موجب آن از فرد دیگری می خواهیم تا قبل از انتخاب به شما در تصمیم گیری کمک کند.

مشورت کردن می‌تواند یک روش کارآمد برای به دست آوردن ایده و پشتیبانی برای تصمیم ما باشد، به همین دلیل شما می‌توانید بدون اینکه فرایند تصمیم گیری را از بین ببرید از این روش استفاده کنید. خیلی از افراد مانند، زوجین، رهبران ، مدیران و… از این روش استفاده می‌کنند. به همین دلیل آن‌ها ایده‌ها را مشخص می‌کنند، گزینه‌های مختلف را ارزیابی می‌کنند و در نهایت تصمیم می گیرند ، کدام گزینه را انتخاب کنند.

تصمیم گیری به سبک رأی‌گیری

ج. تصمیم گیری به سبک رأی‌گیری

خیلی از گروه ها فقط زمانی تصمیم گیری می کنند که موضوع به رای گیری گذاشته شود. “رأی‌گیری مناسب شرایطی را به وجود می آورد  که داشتن  کارایی، بالاترین اولویت را برای آن ها دارد و به افراد  این امکان را می دهد تا از بین گزینه‌های خوب بهترین مورد را انتخاب ‌کنند.

افراد تیم ممکن است مدتی در مورد گزینه‌های موجود بحث کنند و در نهایت به یکی از گزینه‌ها رأی دهند. این موضوع زمانی اتفاق می افتد که با چندین گزینه مناسب روبرو برای تصمیم گیری مواجه می شوند، به همین خاطر رأی‌گیری ابزار بسیار خوبی برای صرفه جویی در وقت است.

مراحل تصمیم گیری قدرتمند

تقریباً همه ما در مقطعی از زندگی خود قدرت تصمیم گیری نداشتیم و نمی‌توانستیم تصمیمات درستی را در آن مرحله از زندگی خود بگیریم. این موضوع بیشتر زمانی اتفاق می افتد که ما می‌خواهیم در زندگی خود تغییرات مهمی ایجاد کنیم، این موضوع قابل درک است که بخواهیم مطمئن شویم راهی که می‌رویم درست است.

اما مسئله مهم این است که بسیاری از افراد هنگام تصمیم گیری در لحظات حساس مانند خرگوشی می‌شوند که در تاریکی شب وارد خیابانی می‌شوند و هنگامی که  نور در چشمانش می افتد، نمی‌دانند چه کاری باید انجام دهند و در نهایت سرجایشان خشکشان می زند. آن‌ها  هنگامی که می ترسند، تصمیمات اشتباه زیادی می‌گیرند. با این حال، عدم تصمیم گیری به خودی خود یک تصمیم است و این انتخاب تقریباً همیشه یک تصمیم اشتباه است.

ناتوانی در تصمیم گیری موجب می شود شما نتوانید تغییرات لازم را انجام دهید، به این ترتیب شما را از اتخاذ تصمیم درست باز دارد. این موضوع همچنین می‌تواند اعتمادبه‌نفس، شادی و حتی احساسات شما را تحت تأثیر قرار دهد.

اگر شما این ترس ها را در مورد تصمیم گیری کنار بگذارید، می‌توانید نتایجی که در زندگی خود به دست می‌آوردید راحت تر کنترل کنید. به همین دلیل برای اینکه تصمیمات قدرتمندی در زندگی خود بگیرید باید:

هدف تصمیم

الف. هدف خود را مشخص کنید

یکی از مؤثرترین راهکارهای تصمیم گیری این است که هدف خود را زیر نظر داشته باشید. این به معنای شناسایی هدف تصمیم شما از طریق سؤالاتی است که از خود می‌پرسید و می‌خواهید بدانید مشکلی که باید حل شود دقیقاً چیست و چرا این مشکل باید حل شود؟

کشف مهم‌ترین مشکل به شما کمک می‌کند تا تصمیمات درستی در زندگی خود بگیرید. وقتی دلیل تصمیم گیری های خود را می‌دانید، می‌توانید بهتر از آن دفاع کنید و روی تصمیم خود پایبند باشید. اما گاهی ما به تنهایی نمی‌توانیم مشکل اصلی خود را پیدا کنیم به همین دلیل دچار سردرگمی‌های فراوانی می‌شویم. با این اوصاف چه کاری باید انجام دهیم؟

وقتی این اتفاق می افتد ما به کمک احتیاج داریم تا بتوانیم به وسیله آن از مشکلات و مسائل خود آگاه شویم. کوچینگ ابزاری بسیار قدرتمند است که با فرآیندی که دارد به ما کمک می‌کند در مورد مشکلات اصلی خود به آگاهی برسیم و تصمیمات درستی را در مورد آن بگیریم.

ب.جمع آوری اطلاعات

هنگام تصمیم گیری درست، بهتر است اطلاعات لازمی را که مستقیماً با مشکل ما در ارتباط هستند، جمع آوری کنیم. انجام این کار به ما کمک می‌کند تا درک بهتری از کارهایی که باید برای حل مشکل انجام شود، سریع تر به دست آوریم.

هنگام جمع آوری اطلاعات بهتر است فهرستی از گزینه های جایگزین تهیه کنیم. حتی مواردی که ممکن است در ابتدا احمقانه به نظر برسند یا حتی غیرواقعی به نظر برسند را هم در نظر بگیریم. بهتر است برای تصمیم گیری بهتر ،همیشه نظر افرادی را که به آن‌ها اعتماد داریم ، بپرسیم و یا با متخصصین در مورد موضوع خود صحبت کنیم، زیرا این موضوع به ما کمک می‌کند هنگام ارزیابی تمام گزینه‌های خود برای تصمیم گیری نهایی، راه حل‌های مختلفی را ارائه دهیم.

در نظر گرفتن پیامدها

ج.در نظر گرفتن پیامدها

این مرحله می‌تواند به اندازه مرحله یک مهم باشد زیرا به شما کمک می‌کند تعیین کنید تصمیم نهایی شما چه تأثیری روی خود و یا دیگران دارد. در این مرحله، از خود می‌پرسید که نتایج تصمیم شما به احتمال زیاد چیست. اکنون چه تأثیری روی شما خواهد داشت؟ و حتی این موضوع چه تأثیری بر آینده شما خواهد داشت؟ و در نهایت می‌فهمید قدم بعدی شما چیست؟

این یک مرحله بسیار ضروری است زیرا به شما این امکان را می‌دهد جوانب مثبت و منفی گزینه‌های مختلفی را که در مرحله قبل لیست کرده‌اید را بهتر مرور کنید و به شما این امکان را می‌دهد تا با همه گزینه‌های انتخابی خود و نتیجه احتمالی گزینه هایی که انتخاب کرده اید بدون قضاوت نگاه کنید و از بین آن ها بهترین  را انتخاب کنید.

د: تصمیم خود را بگیرید

اکنون که هدف خود را شناسایی کردید، تمام اطلاعات لازم را جمع آوری کردید و نتایج آن را ارزیابی کردید، وقت آن است که یک انتخاب درست داشته باشید و در واقع تصمیم نهایی خود را اجرا کنید.

اگرچه ممکن است هنوز در مورد تصمیم نهایی خود کمی بلاتکلیف باشید، اما باید احساس به نتیجه رسیدن پیامدها ی این تصمیم را نیز در نظر بگیرید. به همین دلیل از خود بپرسید، آیا احساس درستی دارید؟ آیا این تصمیم برای زمان حال و برای آینده شما بهتر است؟ وقتی به این سؤالات پاسخ می‌دهید، باید از نتیجه‌ای که می‌گیرید احساس خوبی داشته باشید.

ه: تصمیم خود را ارزیابی کنید

هنگامی که تصمیم نهایی خود را گرفتید و آن را عملیاتی کردید، ارزیابی تصمیم و اقداماتی که برای اطمینان از عملکرد آن انجام داده‌اید ضروری است. این مرحله آخر احتمالاً به همان اندازه مرحله یک مهم است، اگر مهم‌تر نباشد کمتر از آن هم نیست، زیرا به شما کمک می‌کند مهارت‌های تصمیم گیری خود را برای مشکلات آینده بیشتر توسعه دهید. این مرحله یک مرحله بسیار اساسی است زیرا ممکن است شما را ملزم به جستجوی اطلاعات جدید و ایجاد تغییراتی در این راه کند.

به یاد داشته باشید، این مرحله به کمی صبر و پشتکار نیاز دارد. چرا؟ زیرا دیدن نتیجه نهایی ممکن است مدتی طول بکشد. تشخیص اینکه آیا تصمیم اول جواب داده است یا خیر، ممکن است شما را مجبور کند به مرحله قبل  برگردید و گزینه دیگری را انتخاب کنید.

موانع تصمیم گیری درست

موانع تصمیم گیری درست

همیشه جستجوی و پیش بینی مشکلات غیر منتظره به شما در کاهش استرس بی مورد، در صورت بروز مشکل کمک می‌کند. اگرچه این پنج مرحله می‌تواند در ساده سازی فرایند تصمیم گیری کمک می کند، اما اشکالاتی رایجی نیز برای تصمیم گیری درست وجود دارد که باید آن ها را نیز در نظر بگیریم تا در نهایت انتخاب درستی داشته باشیم که عبارت‌اند از:

  • شناسایی اشتباه مسئله

در بیشتر مواقع مشکل اصلی خود را نشان  می‌دهد. اما همان طور که در بالا هم به آن اشاره کردیم ممکن است زمانی‌هایی وجود داشته باشد که شناسایی مشکل اصلی به این راحتی‌ها هم نباشد. وقتی این مسئله به وجود می‌آید، فهمیدن دقیق اینکه مشکل اصلی چیست، و دانستن اینکه در کجا باید تلاش خود را متمرکز کنیم، در دراز مدت باعث صرفه جویی در وقت و انرژی می‌شود و ما را زودتر به نتیجه مطلوب می‌رساند و همان طور که در بالا هم به آن اشاره کردیم شما می‌توانید در این مواقع از فرآیند کوچینگ استفاده کنید که در ادامه بیشتر در مورد آن صحبت می‌کنیم.

  • داشتن یک منبع واحد

هنگام بررسی عواقب یک تصمیم، باید در انتخابی که می خواهیم در بین گزینه ها داشته باشیم، به بهترین راه حل دست پیدا کنیم.  به همین دلیل اگر فقط به یک منبع اطلاعاتی متکی باشیم، برای تصمیم گیری درست، این موضوع مشکل ساز می شود زیرا ممکن است گاهی این منبع یک منبع قابل اعتماد برای ما نباشد، یا کاملاً با مشکل ما همخوانی نداشته باشد. بنابراین شانس ما برای تصمیم گیری بهتر را کاهش می‌دهد.

  • داشتن منابع بسیار زیاد

داشتن منابع متنوع معمولاً چیز بدی نیست. اما نه در هر موقعیتی، زیرا جمع آوری اطلاعات درست می‌تواند برای رسیدن به یک تصمیم درست بسیار مفید باشد، اما در مقابل آن هم، زیاد بودن اطلاعات می‌تواند شما را گیج و گمراه کند.

  • زمان بندی ضعیف

زمان می‌تواند یک دوست خوب و یا حتی برای ما یک چیز بیهوده باشد. بعضی وقت‌ها خوب است و گاهی هم نیست. هنگام تصمیم گیری های مهم، صرف وقت برای انجام بهترین انتخاب از بین گزینه‌های مختلف مفید است. اما درک فرآیند زمان بندی بسیار مهم‌تر است زیرا گاهی اوقات بهتر است تصمیم گیری به تأخیر بیفتد اما گاهی هم پیش می‌آید که تأخیر در پاسخ دادن می‌تواند مشکلات بیشتری ایجاد کند. همچنین مواردی وجود دارد که در تصمیم گیری سریع سودمند است زیرا به شما  این امکان را می‌دهد که در صورت بروز مشکلات زمان بیشتری را برای انجام تغییرات لازم انجام دهید.

نقش کوچینگ در تصمیم گیری درست

نقش کوچینگ در تصمیم گیری درست

همان طور که در بالا هم به آن اشاره کردیم زمان هایی وجود دارد که از مشکل  اصلی خود آگاهی نداریم به همین دلیل به کمک فرد یا یک فرآیند  نیاز داریم تا در این مورد به ما کمک کند. به همین دلیل کوچینگ می تواند گزینه خوبی برای این مورد باشد زیرا می تواند  به ما کمک کند در مورد مسائل گوناگون و مختلف آگاهی‌های لازم را به دست آوریم  و در نهایت بتوانیم تصمیمات درستی را برای خود بگیریم.

کوچینگ یک ابزار بین المللی و قدرتمند با فرآیندی بسیار حرفه‌ای است که این امکان را برای افراد به وجود می‌آورد تا بتواند به عمق وجود خود سفر کند و آگاهی‌های لازم را برای فهمیدن مشکل اصلی خود به دست آورد ،زیرا همان طور که گفتیم فهمیدن مشکل اصلی می‌تواند به ما در تصمیم گیری درست کمک کند.

کلام آخر

تصمیم گیری بخش جدایی ناپذیری از زندگی ماست به طوری که ما هر لحظه در حال تصمیم گیری و انتخاب چیزی برای خود هستیم. گاهی در دو راهی گیر می‌کنیم و نمی‌دانیم به کدام سمت برویم به همین دلیل باید مهارت تصمیم گیری صحیح را یاد بگیریم که در بالا روش‌های گرفتن تصمیمات درست را بیان کردیم همچنین به این موضوع پرداختیم که گرفتن تصمیمات درست موانعی دارد که با آگاهی از آن‌ها می‌توانیم راه حل‌هایی برای آن اتخاذ کنیم و در آخر هم یک ابزار قدرتمند به نام کوچینگ را معرفی کردیم که می‌تواند به ما در امر تصمیم گیری درست کمک فراوانی بکند.

حال اگر دوست دارید در مورد کوچینگ  آگاهی بیشتری کسب کنید فقط کافی است در اینجا کلیک کنید.

 

بیشتر بخوانید
مهارت‌ های ارتباطی چیست؟

PDF مقاله : تصمیم گیری چیست

دیدگاهتان را بنویسید